مردانقم

در اين روستا سه رودخانه جريان داشته و بعد از مشروب ساختن باغات منطقه به رود بزرگ ارس و يا آراز مي ريزند كه عبارتند از :

أ‌-                    رود تي تيTi Ti) ) كه از روستاي خانقاه و كوهاي تي تي  و ساري بلاغ سرچشمه مي گيرد كه اغلب پوشيده از جنگل بوده و طولش بيش از 10 كيلومتر مي باشد

ب‌-                 رود تيروان   (Tirvan)كه از روستاهاي خايلار(واقع در اراضي مردانقم) ،تيروان ،اوجاقكندي،دينه ور،قاشوقچي سرچشمه گرفته و بخشهاي جنوبي،غربي و جنوب شرقي آن پوشيده از جنگلهاي بكر مي باشد و طول آن بيش از 18 كيلومتر است

ت‌-                رود ونستان(Vanistan)  كه از روستاهاي ونستان ،ملك طالش ،كهنه خايلار(واقع در اراضي مردانقم) و بخشي از اراضي كرينگان سرچشمه مي گيرد طول اين رود به بيش از 25 كيلومتر مي رسد و پر آب تر از دو رود قبلي مي باشد

حال دره هاي تشكيل دهنده هر سه رود را بررسي مي كنيم:

رود ونستان :

از طرف روستا در سمت راست اين رود از دره هاي خرمان دره سي، محمد تقي دره سي ، مشهدي جعفر دره سي ، درئي به دره ،جبار دره سي،تمبكلي دره سي،جعفر دره سي ، اوشقوز دره سي،كولوز دره سي و از سمت چپ از دره هاي كربلاي عظيم دره سي ،شاه علي دره سي،وييان دره سي،اوجاق دره سي(حق وئردي چشمه سي،جيرتي دوز)، كاغ دره سي(ساري نوو چشمه سي، خزازلي و قياقلي يوردلري) و جاني دره سي تشكيل يافته است

رود تيروان :

سمت راست از طرف روستا از دره هاي بهلول دره سي،سليم دره سي،هاشيم دره سي(يانيق و ساري ليق هم در همين دره واقع است)،قرانليق دره سي،خايلار دره سي،هولون دره سي و ازسمت چپ دره هاي حسين علي دره سي، گمي دره سي يا سولو دره سي،خانگاه دره سي(پامباجور يوردي )،رضا داشي دره سي،نعمت دره سي،تئل دره سي(ككيللي داش وغار هم در اين دره وجود دارد)،ايري سويود دره سي، سولو دره سي،اينجيرلي دره سي، كومار و سولطان علي سويو تشكيل يافته است

رود تي تي :

از طرف روستا و سمت راست از دره هاي رضا داشي ،بايرام دره سي،قوربان دره سي،كيچيك دره سي(كوچري يوردي در اين دره است )،بامبي دره سي،پامباجور دره سي،داش دوشر دره سي و از سمت چپ از دره هاي رضا دره سي،حسينقلي دره سي (مناطق بالا دوز و بويوك دوزدر اين منطقه است)،ملك دره سي(اريكلي دوز و مسير حمل و نقل روستا به مناظق كوهستان از اين طريق است)،كافتاران دره سي(بره يئري در اين دره است)،ممد باغير دره سي،خيرده دره(بره يئري و آرزومان داشي در اين جا قرار دارد) ،تي تي دره سي (تي تي نين كند يئري در اين منطقه است)،تي ري ديل(Tiridil) دره سي،تارقولو باغچه سي و علي قولو باغچه سي تشكليل يافته است

مناطقي كه در مردانقم داراي معاني و تاريخ مي باشند:

قلعه مردانقم – بالا خانوم دره سي- پيري دره سي – حامام دره سي – حسين علي بيتدنن- حووض- تورشن – امام علي دره سي – رجب دوزو – گيرده كلله – موموكونئيي – ملك ياتاقي- توتلوق- چينارلي- قره چي چشمه سي – گول چشمه – هزرگه Hazarga)) – سرداب(يا به نام اورارتو ساردور اول، در قرن 9 قبل از ميلاد  است، و يا ساردور يا سَردور دوّم از پادشاهان اورارتو ( هزاره اول قبل از میلاد بوده و يا به خاطر اينكه داراي آب خنك و هواي مناسب بوده و سردآب ناميده شده است و يا ...) – كولوز- پيياوه لي – مهري – اولي و يا اووري اوستو- پير آردوج – بتلر و يا بندلر(جاده منتهي به سرداب) – اوزون دره – مورشود آنباري- - شيويدلي دوز- خدي و يا خديو مزاري- كرم زمي سي – جولا داشي- قوروق ديرسه يي – آغاگمي

از طرف روستاي كاواني : هون دره سي – تاش تئيي – خيرده دوز- بويوك دوز- حاج اسماعيل زمي سي – قيزيل گول گوزه يي

در منطقه ونستان چائي :

اوتوراق داشي – چققي ديرسه يي – توتلوق- معدن گونئيي – خيرده ده وه بوينو- بويوك ده وه بوينو

مسر جاده ترابري مردانقم و ازومدول:

كوپ گديگي – قزه دوز- تك خرمان – قوشا خرمانلار- چئشده منزل- سبد گئچمز- كهنه خايلار- اوش داروانا – ساري باشي– آرمودلو – كلكلو

مسير تيروان چائي : تئل داشي – قوزولو دره – گونئي تيروان- علي داشي

ادامه دارد....